Emirdağ Hava Durumu

EMIRDAG

Kullanıcılar
1
Makaleler
351
Makale Görünüm Sayısı
1607734

Aziziye Rüştiyesi 1870 yılında açılmıştır. (1888 yılına kadar birisi Afyonkarahisar’da diğeri de Azi-ziye’de olmak üzere Afyonkarahisar Sancağı’nda iki tane rüştiye okulu vardır. 1888 yılında ise Afyon-karahisar, Bolvadin, Aziziye ve Sandıklı kazalarının merkezinde olmak üzere bu sayı dörde çıkar. Rüş-tiye okulları, bugünkü okulların altı, yedi ve sekizinci sınıflarının karşılığı olarak sayılabilecek eğitim-öğretim sürecidir. Üç sınıftır. Üçüncü sınıfı bitirenlere “Rüştiye Şahadetnamesi” verilir.) 1870 yılı sal-namesinde öğretmeni Ömer Efendi, bevvabı (hizmetlisi) Mustafa Efendi ve öğrenci sayısı 49 olarak belirtilmiştir. Daha sonraları 1871-1872 yıllarında Mehmet Arif Efendi, 1873-1878 yıllarında Hacı Ömer Efendi, 1879-1885 yılları (belli değil), 1886 yılında Hacı Mehmed Efendi, 1887-1892 yıllarında Hasan Saib Efendi (Hasan Saib Efendi’nin ayrılmasıyla yerine vekâleten Mehmet Nuri Efendi), 1893-1907 yılları arasında Mustafa Mazhar Efendi ve İbrahim Hakkı Efendi öğretmen görev yapmışlardır.

Rüştiye mektebi olarak kullanılan bina 1891 yılında mahallen tamir edilir ve binanın tamirinde yardımcı olan mahalli hükümet ve gayretli ahaliye teşekkür yazısı yazılır (COA. H.1308 (1891).129/63. MF.MKT ). 1894 yılında yeni bir rüştiye ve iptidaiye (Bayat Merkezde) mektebinin inşasına başlanır (COA. H. 1312 (1894). 460/26. MF.MKT). İnşaat bitiminde veya açıldığı ilk yıllarda bina yanmış olmalı ki 1896 yılında “Yanmış olan Hüdavendigar Vilayeti Aziziye Kazası Mekteb-i Rüştiyesi için özel bir yer tesbit edilerek bildirilmesi” istenir (COA. 1314 (1896). 339/24. MF.MKT).

Yer bildirilir. İnşaatın başladığı tarihte Aziziye Kaymakamı Mehmet Emin Bey’dir (Kadir Koparal. Vilayet Salnamelerinde Afyonkarahisar. AKÜ. Yüksek Lisans Tezi. 2011. s.321-322. H.1317 tarihli HVS. s.233).İnşaat tamamlanıncaya kadar kiralanmış bina bedelinin ödenmesi için izin verilir (COA.1323 (1905). 851/35. MF.MKT)

Aziziye kazasında iki, Han nahiyesinde bir olmak üzere üç mektebin açılması (inşaatların takip ve kont-rolü) hususu ile Aziziye Mekteb-i Rüştiyesi Muallimi Mustafa Mazhar Efendi görevlendirilir. İnşaat yapımı uzadığı için Mustafa Mazhar Efendi hakkında, vazifesini ihmal ettiği hususunda tahkikat yapılır (COA.1325 (1907).1000/50.MF.MKT) ve inşaatın tamamlanması için gerekli olan paranın sarfına izin verilerek ne şekilde tesviye olunacağı mahalline bildirilir (COA.1325 (1907). 990/65. MF.MKT).

Bina inşaatı 1330 (1911) (bazı kaynaklara göre 1914) yılında bitirilir. Aziziye Mekteb-i Rüştiyesi ile birlikte Numune Mektebi öğrencileri de binada öğretim görmeye başlar. Kuva-yı Milliye Reisi Arif Bey tarafından geçici bir süre karargâh binası olarak da kullanılır. Öğrenci sayısının azalması üzerine Mek-teb-i Rüştiye, şimdiki hükümet binasının olduğu yerde bulunan ve son zamanlarda tekel binası olarak kullanılan binaya taşınır (Vatandaş katkısıyla 1945 yılında Mithatpaşa İlkokulu ve 1960 yılında da Ata-türk İlkokulu binaları yaptırılır).

1930’lu yılların başında, Kaymakam Ahmet Dalkılıç, okumak isteyen fakir ve öksüz köy çocuklarının barınması için okulun bir sınıfını yatakhane, bodrum katını da yemekhane ve bahçeye de küçük bir mutfak inşa ettirir. İlçe merkezi ve köylerden ayni ve nakdi yardım toplar. Kalacak çocuklar da yatak-larını kendileri getirir. Köylerden toplanan 20-25 öğrenci, bir odada, altlarında hasır ve yer yataklarda yatarlar. Yatılılık durumu üç yıl devam eder. Kaymakamın bir başka yere atanmasıyla kapanır.

2005 yılında restore edilerek Eskişehir Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu’nun 20.10.2005 tarih ve 657 sayılı kararıyla Tescilli Kültür Varlığı olarak tescillenir. Şehir merkezinde geniş bir alan içinde bodrumlu, iki katlı kargir bir yapı olup, ön cephe ortasında alt kısmı kemerli ön çıkma ile batı yan cephe ortasında üst kısmı balkonlu yan çıkma bulunmaktadır. Bodrumlu ki katlı ön ve yan çıkmalı, kırma çatılı, dikdörtgen planlı, kargir bir yapıdır. Kat ayrımları düz ve profilli taş çıkmalı, kö-şeler dişli taş çıkmalı, pencere söveleri yuvarlak kemerli ve akroter çıkmalı, ön çıkma iki yandan beş taş basamaklı ve kaideli, başlıklı iki ayak üzerinde üst katlı, yan çıkma ise ince uzun girişli ve üstü balkon-ludur. Balkonu oyma taş korkulukludur. Alt kat zemini beton, üst kata çıkış iç merdiven ile kat arası ahşap tavan ve zeminlidir. Bodrum pencereleri yuvarlak ve basık kemerli olup, her iki kat pencereleri aynı doğrultuda ve sayıdadır. Çıkma yüzeylerindeki dar pencereler sivri, diğerleri basık kemerlidir ve akroterleri farklıdır. (Afyonkarahisar Kültür Envanteri. Afyonkarahisar Valiliği Yayını. 2013. s.336)

Not: Sözlü kaynaklarda belirtildiği gibi bina “Kaymakam Nuri zamanında yapıldığı” bilgisi de doğru değildir. Şöyle ki; 1893 -1894 yıllarında Süleyman Rauf Bey, 1895-1897 yıllarında Yusuf Fehmi Bey, (1898 ?) 1899- 1903 yıllarında Mehmed Emin Bey, 1904-1907 yıllarında Mehmed Tevfik Bey Kayma-kam olarak görev yapmıştır. 1870-1920 yılları arasında “Nuri” adında bir kaymakam görev yapmamış-tır. Esasında “Kaymakam Nuri” adında birisi de yoktur. Kaymakam Nuri, Çerkez Mehmet’in kullandığı bir ünvandır. Buradaki “Kaymakam” idari değil askeri olup Yarbay rütbesinde olanlara verilen bir ün-vandır. (Bu konu bir başka yazıda ele alınıp değerlendirilecektir)

Yorum ekle

Güvenlik kodu
Yenile